Milyonlarca Yıl Barış İçinde Yaşayan Dodo Kuşları, ‘İnsanlarla Tanıştıktan Hemen Sonra’ Nesli Tükenerek Nasıl Öldü?
![](https://haber-bayrakli.com.tr/wp-content/uploads/2023/08/milyonlarca-yil-baris-icinde-yasayan-dodo-kuslari-insanlarla-tanistiktan-hemen-sonra-nesli-tukenerek-nasil-oldu-ZwOxYcSq.webp)
Doğanın kuralı apaçık ortadadır, en güçlü olan hayatta kalır. Peki ya milyonlarca yıldır etrafta hiçbir tehlike yoksa? Ne yazık ki sonuç büyük bir hayal kırıklığı olacaktır çünkü en küçük canlı bile kendisini çevresindeki yırtıcılardan koruyacak şekilde evrimleşmiştir; Dodo kuşu hariç. Milyonlarca yıl önce okyanusun ortasındaki bir adaya gelen dodo kuşuO kadar rahat bir ortamda gelişti ki kendini koruyacak tek bir özelliği bile kalmadı.
Uzun yıllar dodo kuşu bir tek boynuzlu at efsanesi sanıldı. Gerçek olduğu ortaya çıktıktan sonra bile aptal bir cins olarak görüldü. Ancak bugün elimizdeki bulgulara bakacak olursak, dodo kuşu aslında çok güçlü ve zeki bir canlıydı ama yine de yok olmaktan kurtulamadı. Bugün yeniden canlanma olasılığı konuşulan dodo kuşunun hikayesine ve özelliklerine gelin daha yakından bakalım.
Dodo kuşu huzurlu yuvasını ilk kez milyonlarca yıl önce buldu:
Güvercin ailesinin bir cinsi olan dodo kuşu, Hint Okyanusu’ndaki Madagaskar’ın yaklaşık 2.000 kilometre açığındaki Mascarene Adaları’nın yerlisidir. Mauritius adasında yaşadı.Volkanik bir ada olan Mauritius, içinde yaşayan canlılar için tam anlamıyla bir cennet gibiydi.
Dodo kuşunun Mauritius Adası’na ne zaman geldiği ve nereden geldiğine dair bilgiler çok net değil. Bazı kaynaklar 26 milyon yıl öncesine, bazı kaynaklar ise 8 milyon yıl öncesine aittir. dodo kuşlarının Mauritius adasını keşfettiğini ve oraya yerleştiğini söylüyor. Her iki tarih de bildiğimiz şekliyle dodo kuşunun evrimi için yeterli bir dönem sunuyor.
Uçması gerekmeyen dodo kuşu sağlam bir koşucu oldu:
Dodo kuşunun evrimsel kökenini bilmediğimiz için atalarının tam olarak ne kadar uçucu olduğunu bilmiyoruz ama okyanusun ortasındaki bir adaya gelmelerine kıyasla. yorulmadan binlerce kilometre uçabilen kuşlar olduklarını Tahmin etmek zor değil. Yeterince hoş bir yer bulduğumuzda neden tekrar uçalım?
Mauritius Adası inanılmaz bir ekosisteme sahipti. subtropikal ormanlarla kaplı bu ada hem dindardı hem de yiyecek ve su açısından son derece zengindi. Dodo kuşları da bu ekosisteme katkıda bulunmuştur. Bugün dodo ağacı denen bir ağacın meyvesini yemişler, tohumlarını dışkılarıyla adanın her yerine saçmışlar ve böylece çoğalmasını sağlamışlardır.
En yakın kara parçası binlerce kilometre uzaktayken elbette Dodo kuşu bu güzel cennetten ayrılıp tekrar oraya uçmak istememiş. ve adaya yerleşti. Güçlü kanatlar yerini güçlü bacaklara bıraktı. Bu sayede adanın herhangi bir yerine gidebilir ve dilediği gibi yemek yiyebilirdi. Yani bildiğiniz büyük bir tavuk gibi görünmeye başladı.
Dodo kuşunun özellikleri, düşündüğümüz kadar hantal olmadıklarını gösteriyor:
Dodo kuşundan geriye pek bir şey kalmadı. Birkaç ayak, kafa ve kemikle tam olarak nasıl bir fizyolojiye sahip olduğunu anlamamız pek mümkün değil. İlerleyen yıllarda çektiği fotoğraflarından fikir sahibi olduk.Bu çizimlerde dodo kuşu, tombul, zayıf ve aptal bir yaratık olarak tasvir edilmiştir.
Kutsal Haç Koleji’ndeki misyoner paleontolog Leon Claessens ve ekibi 2011 yılında yaptığı araştırma, bildiğimiz her şeyin yanlış olduğunu gösterdi.Mauritius adasına giden ve en küçük kemiğin bile üç boyutlu taramalarını yaparak yeni modeller geliştiren grup, dodo kuşunun aslında çok güçlü bir canlı olduğunu ortaya çıkardı.
Yapılan modellere göre dodo kuşunun uçamayan kanatları olduğu ancak bu kanatlar, koşarken stabilite sağlayacak kadar kaslıydı. Bacakları, en sarp kayalıklarda bile ustaca hareket edebilecek şekilde gelişmişti. Güçlü gagası, bir insanı kolayca yaralayabilecek kadar güçlü bir ısırık verebilir. Yani dodo kuşu aslında çevresine göre oldukça güçlü bir yaratıktı.
Ne kadar güçlü olursa olsun, dodo avlamak kasaptan mangal yapmak için tavuk almak kadar kolaydı:
Mauritius adasının bu pastoral atmosferi ilk kez 1505 yılında Portekizliler tarafından bozuldu. Keşfedildikten sonra denizcilerin uğrak yeri haline gelen Mauritius adası. Daha sonra Hollandalılar da geldi ve ada sömürgeleştirildi. Yoldan aç gelen bu adamları karşılayan dodo kuşu oldu.
Dodo, yaklaşık bir metre uzunluğunda ve 20 kilogramdan daha ağır olan uçamayan bir kuştu. Adada onu avlamak isteyen tek bir doğal avcı olmadığı için. Herhangi bir savunma sistemi geliştirmemişti. Bu nedenle adaya gelen denizcilerden kaçmak yerine merakla yanlarına gitmiştir.
Belki de aylardır taze et yemeyen denizcilerin bu gri-siyah tüyleri vardır ve oldukça etli görünen hayvanı çabucak avladılar. Belki de dodo kuşu ilk seferinde onlardan kaçmadığı için hayatlarının kolay avı haline geliyorlardı. Böylece dodo kuşu, denizciler için bir tür büfe haline geldi.
Dodo kuşunun nesli neden tükendi?
Elbette tüm hataları denizcilere yüklemek yanlış olur. En kalabalık koloni kümesinin bile yaklaşık 250 kişi olduğu düşünüldüğünde Bütün bu insanlar sabah akşam dodo kuşlarını avlasalar bile tüm kuşları yok edemezler.Bu kuşları taze et için avladıkları için onları bol bol avlamak ve beslemek söz konusu değildir.
Peki dodo kuşunun neslinin tamamen tükenmesine ne oldu? Özellikle ada kolonize edildikten sonra yerleşimciler yanlarında domuz, keçi, geyik, maymun, fare, kedi ve köpek gibi sayısız hayvan getirmişler. İşte dodo kuşlarını yok eden kişiBu hayvanlar sanılıyor
Daha sonra adaya gelen canlılar dodo kuşlarını kendileri avlarken, diğer yandan da onların yumurtalarını ve yavrularını yediler. Rahat bir ortamda olduğu için Böylece yılda sadece bir kez yumurtlayan dodo kuşlarının sayısı hızla azaldı. Öte yandan insanlar dodoların besin kaynağı olan ağaçları kesmeye başlayınca neredeyse hiç yaşam alanı kalmamış.
Dodo kuşu en son ne zaman görüldü?
Mauritius adasındaki son dodo kuşunun 1681 yılında öldürüldüğü iddia ediliyor. Aslında sadece dodo kuşu değil, Adada bilinen 45 kuş türünden 24’ü tamamen yok oldu. Bu dönemde yok olmayanlar bile 19. yüzyılda çay ve şeker tarlaları için ağaçların kesilmesi nedeniyle telef oldu. Adaya ilk ziyaretin 1500’lü yıllarda olduğu düşünüldüğünde, dodo kuşu iki asırdan kısa bir süre içinde tamamen ortadan kaybolmuştur.
Bu kadar net bir tarih verilmesinin nedeni, adadaki dodo ağaçlarıdır. Yukarıda da anlattığımız gibi dodo kuşları bu ağaçların meyvelerini yerler ve dışkılarıyla tohumlarını etrafa saçarlar. Uzmanlar, adadaki en yaşlı ağacın 300 yaşında olduğunu ve o zamandan beri yeni ağaçların filizlenmediğini tespit etti. Yani kolay bir hesapla dodo ağacı filizi yoksa dodo kuşu da yoktur.
Belki yakında dodo kuşlarını yeniden görmeye başlarız:
Colossal Biosciences adlı bir genetik mühendisliği şirketi son yıllarda çok çalışıyor. Tek amaçları soyu tükenmiş türleri canlandırmak. Yeniden canlandırmayı planladıkları türler arasında Tazmanya kaplanı, yünlü mamut ve dodo kuşu yer alıyor. Şirketin planları başarılı olursa 2028 yılı civarında tam kendisi olmasa da hibrit bir dodo kuşu türü görmemiz mümkün.
yüzlerce yıl önce soyu tükenmiş dodo kuşu özellikleri ve hikayesinden Bununla ilgili merak edilen detayları konuştuk. Bence bu hikayeden çıkarabileceğimiz en değerli ders, kanatlarımız varsa uçmamız gerektiğidir.